To nie będzie wpis świąteczny, lecz kawałek historii Ameryki…

To będzie wpis inspirowany piosenką świąteczną, a dokładniej jego wykonawczynią. To będzie wpis smutny, ale jednocześnie wzruszający i optymistyczny. Boże Narodzenie to bowiem czas, kiedy możemy zatrzymać się na chwilę i pomyśleć. I może także spojrzeć na świat nieco inaczej. Okres bożonarodzeniowy daje nam wiele radości i nadziei, ale dla wielu osób jest także niezwykle trudny z powodu indywidualnych przeżyć, samotności, braku poczucia przynależności. Historia życia tej piosenkarki i aktorki jest ucieleśnieniem obrazu historii amerykańskiego południa i tzw. American Dream. Ukazuje bowiem cały szereg bolączek złożonego społeczeństwa amerykańskiego. A skoro zajmuję się językiem angielskim, to zajmuję się także kulturą krajów, które się nim posługują. Popatrzcie przez pryzmat życia jednej osoby na problematykę nietolerancji i rasizmu.

Jedną ze szczególnych bożonarodzeniowych piosenek, która zawsze niezwykle mnie bawi, jest „Santa Baby” – piosenka, którą wykonuje Eartha Kitt. Jej charakterystyczny głos nigdy nie pozostawia nas obojętnymi i w miłym tonie oddajemy się świątecznym marzeniom… Eartha Kitt była gwiazdą dziesięcioleci, szczególne sukcesy odnosiła w latach 1950-tych. Możemy powiedzieć, że udało jej spełnić jej American Dream. Pozwoliła jej na to jej charyzmatyczna osobowość, zmysłowe występy i głęboki, niezapomniany głos. Pod jej urokiem było wiele osobowości tamtych czasów. Założyciel firmy Revlon specjalnie na jej cześć nazwał jedną z pomadek tej firmy „Ogień i lód”. Orson Wells mówił o niej, że była najbardziej niesamowitą kobietą na świecie. Znana była także z roli kobiety-kota w filmie „Batman” i przełamywała wiele schematów połowy XX wieku, na przykład flirtując z białym mężczyznami, co w tamtych czasach i realiach było nie do pomyślenia. Teraz możecie już się domyśleć, że była to niezwykła kariera, ponieważ była pierwszą ciemnoskórą kobietą, która w trudnych czasach segregacji rasowej zawładnęła wyobraźnią Amerykanów. Obecnie mówi się, że otworzyła, dotychczas zamknięte, drzwi do kariery ciemnoskórym aktorkom.

W ostatnich latach swojego życia Eartha udzieliła licznych wywiadów, w których szczegółowo opowiadała o swoim życiu i dzieciństwie i które obrazują mentalność i historię ówczesnego społeczeństwa.

Eartha urodziła się w małej wiosce zamieszkałej przez ludność Afroamerykanów w stanie Karolina Południowa. Przez pewien czas wychowywana była przez matkę, ale nowy partner kobiety nie zgodził się, aby dziewczynka mieszkała z nimi. Nie była bowiem wystarczająco czarna. Eartha do końca swojego życia nie dowiedziała się, kto był jej ojcem, prawdopodobnie poczęta została w wyniku gwałtu. Zakłada się, że był on biały z powodu koloru skóry Earthy. W tamtych czasach taki kolor skóry – ani czarny, ani biały był jak wyrok. Takie osoby odrzucane były zarówno przez społeczność czarną, jak i białą. Były kompletnymi wyrzutkami społecznymi. Jej matka również wycierpiała wiele prześladowań z powodu koloru skóry Earthy. Takie osoby były obraźliwie nazywane „żółciuchami”. Eartha przez całe życie nie znała również swojej daty i roku urodzenia. Dopiero w wieku 71 lat udało się jej odnaleźć dowód urodzin i dowiedziała się, kiedy się urodziła i ile ma lat. Okazało się, że dotychczas szacowała swój na wyższy, niż rzeczywiście miała. Nazwisko ojca zostało jednak wymazane. Wraz ze swoją córką, Kitt Shapiro domagały się ujawnienia jego personaliów, nie zgodził się na to jednak sąd. Kitt zarzucała systemowi amerykańskiemu, że nawet w roku 1998 chroni obywateli o białym kolorze, czarnoskóry z pewnością bowiem zostałby ujawniony. Córka Earthy jest biała i jest piękną blondynką – absolutnie nie farbowaną! Jako dziecko miała jasne blond loki!

Mała Eartha została więc oddana przez matkę do pierwszej czarnoskórej rodziny, która zgodziła się ją przygarnąć. Jak opowiadała Eartha, rodzina bardzo chętnie przygarnęła ją po prostu jako muła roboczego. Rodzina miała dwoje własnych dzieci. Zarówno chłopak, jak i dziewczyna regularnie gwałcili przygarniętą dziewczynkę i bili do krwi. Eartha opowiadała, że najzwyczajniej nie miała też komu się poskarżyć. Dziewczynka posiadała tylko jedno ubranie zrobione z worka na ziemniaki. Po kilku latach spędzonych u tej rodziny i wstrząsających przeżycia Eartha trafiła do siostry swojej matki. Ciotka była bardzo surowa, ale zabrała dziewczykę, gdyż stwierdziła, że rodzina w końcu ją zagłodzi albo zamęczy. Jak stwierdziła Eartha, ciotka również ją wykorzystywała, nie wiemy jednak do końca w jakim sensie. Eartha musiała także zarabiać na swoje utrzymaniu przy zbiorach bawełny.

W końcu Eartha trafiła do kolejnej rodziny, która mieszkała w Nowym Jorku. Tam trafiła do pierwszej grupy tanecznej dla osób ciemnoskórych. Grupa zaczęła wyjeżdżać do Europy, gdzie Eartha rozpoczęła karierę solową.

Formą ucieczki od codzienności było dla Earthy jeżdżenie metrem przez całe dnie, od rana do wieczora. Wszystkie przeżycia spowodowały, że ta młoda kobieta była kompletnie pozbawiona poczucia bezpieczeństwa i pewności siebie. Nikt tak naprawdę jej nie chciał i nikt nie okazywał jej żadnych ciepłych uczuć. Jak powiedziała, doświadczyła tego dopiero od publiczności i fanów i własnej córki, Kitt Shapiro. Dwaj mężczyźni, którzy ją pokochali nie mogli się z nią ożenić, gdyż ich rodziny nie zgadzały się, aby poślubili nie białą kobietę.

Polecam wam blog prowadzony przez córkę Earthy Kitt, Kitt Shapiro. Publikuje ona wiele wspomnień związanych z matką, jest to też dobra okazja do poczytania … w języku angielskim.

www.simplyeartha.com

Monika Podbielska – Twój przewodnik języka angielskiego

Santa Baby – Eartha Kitt

Santa baby, slip a sable under the tree for me
Been an awful good girl
Santa baby, and hurry down the chimney tonight

Santa baby, a ’54 convertible too, light blue
I’ll wait up for you, dear
Santa baby, so hurry down the chimney tonight

Think of all the fun I’ve missed
Think of all the fellas that I haven’t kissed
Next year I could be also good
If you’ll check off my Christmas list

Santa baby, I want a yacht and really that’s not a lot
Been an angel all year
Santa baby, so hurry down the chimney tonight

Santa honey one thing I really do need, the deed
To a platinum mine
Santa baby, so hurry down the chimney tonight

Santa cutie, and fill my stocking with a duplex and checks
Sign your ‚x’ on the line
Santa cutie, and hurry down…

 

Vocabulary:

Sable – sobole, futro z sobole

Been awful good girl – byłam strasznie grzeczną dziewczynką

Convertible – kabriolet

Fellas – chłopaki

Deed – akt własności

Platinum mine – kopalnia platyny

Duplex – apartament dwupokojowy